PREMATÜR RETİNOPATİSİ (ROP)

• Prematüre Retinopatisi (ROP), erken doğan bebeklerde görülen bir retina damar gelişim hastalığıdır.
• Retina damarları anne karnında gebeliğin son haftalarında tamamlanır.
• Erken doğum nedeniyle damar gelişimi tamamlanamaz.
• Anormal damar oluşumu gelişebilir.
• Tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilir.

Neden Oluşur?

• Erken doğum (özellikle 32 haftadan küçük bebekler)
• Düşük doğum ağırlığı (özellikle 1500 gram altı)
• Yoğun bakım sürecinde oksijen tedavisi
• Genel sağlık durumu ve sistemik problemler

Prematüre bebek ne kadar küçük ve erken doğmuşsa risk o kadar artar.

Hangi Bebekler Risk Altındadır?

• 32 hafta altı doğan bebekler
• 1500 gram altı doğum ağırlığı
• Uzun süre yeni doğan yoğun bakımda kalanlar
• Solunum desteği alan bebekler

Bu bebeklerin mutlaka düzenli ROP taramasından geçmesi gerekir.

Belirtileri Var mıdır?

• ROP erken dönemde dışarıdan fark edilmez.
• Bebeklerde gözle görülen belirti genellikle olmaz.
• Tanı yalnızca retina muayenesi ile konur.
• İleri evrede şaşılık, göz kayması veya beyaz pupilla görülebilir.

Bu nedenle erken tarama hayati önem taşır.

ROP Muayenesi Nasıl Yapılır?

• Göz bebekleri damla ile büyütülür.
• Göz kapağına spekulum takılır, retina özel lenslerle loş ışıklı bir odada muayene edilir.
• Muayene kısa sürer ancak uzmanlık gerektirir.
• İlk muayene genellikle doğumdan 4–6 hafta sonra yapılır.
• Gerekirse haftalık veya 2 haftalık aralarla takip edilir.

ROP Evreleri

• Evre 1–2: Hafif düzey, genellikle kendiliğinden gerileyebilir.
• Evre 3: Anormal damar çoğalması belirginleşir.
• Evre 4: Kısmi retina ayrılması başlar.
• Evre 5: Total retina dekolmanı gelişebilir (ileri evre).

Erken evrede tedavi edilmesi, görme kaybını önlemede kritik önemdedir.

ROP Tedavi Yöntemleri

Tedavi kararı hastalığın evresine ve ilerleme hızına göre verilir.

Lazer Tedavisi

• Retina periferindeki anormal damar gelişimi durdurulur.
• Amaç hastalığın ilerlemesini engellemektir.
• Genellikle genel anestezi altında uygulanır.
• Başarı oranı yüksektir.

Göz İçi Enjeksiyon (Anti-VEGF Tedavisi)

• Anormal damar oluşumunu baskılayan ilaç uygulanır.
• Özellikle agresif ve hızlı ilerleyen ROP’ta tercih edilir.
• Retina gelişiminin devam etmesine olanak sağlayabilir.
• Yakın takip gerektirir.

Cerrahi Tedavi

İleri evre (Evre 4–5) hastalarda uygulanır:

• Vitrektomi ameliyatı
• Retina dekolmanı onarımı

Amaç retinayı yerine yerleştirmek ve mevcut görmeyi korumaktır.

Takip Neden Önemlidir?

• ROP hızla ilerleyebilir.
• Tedavi sonrası da düzenli kontrol gerekir.
• Retina gelişimi tamamlanana kadar takip sürdürülür.
• Erken müdahale ile körlük önlenebilir.

Aileler İçin Önemli Bilgiler

• ROP önlenebilir körlük nedenlerinden biridir.
• Zamanında yapılan tarama hayatidir.
• Muayene geciktirilmemelidir.
• Tedavi gerektiğinde hızlı karar verilmelidir.
• Takip süreci sabır ve düzen gerektirir.

ROP Tedavisi Kalıcı mıdır?

• Erken evrede tedavi edilen bebeklerde görme gelişimi büyük oranda korunabilir.
• İleri evrede kalıcı hasar riski artar.
• Amaç, retina ayrılmasını ve ciddi görme kaybını önlemektir.

Hastanemizde prematür retinopatisi (ROP) takip ve tedavisi yapılmaktadır.